TikTok เผชิญตลาดสีเทายา GLP‑1 เติบโตเร็ว ปัญหาความปลอดภัยต่อผู้บริโภค

การศึกษาล่าสุดขององค์กรไม่แสวงหาผลกำไรด้านความยุติธรรมทางเพศ UltraViolet เปิดเผยว่า TikTok ไม่ได้ดำเนินการควบคุมอย่างเหมาะสมต่อ “ตลาดสีเทา” ของยาลดน้ำหนักประเภท GLP‑1 ที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว รายงานระบุว่ามีบัญชีหลายร้อยบัญชีบนแพลตฟอร์มส่งเสริมการขายยาเหล่านี้และพาผู้ใช้ไปยังช่องทางอื่นเช่น WhatsApp, Discord และ Telegram ทำให้ปัญหาการเข้าถึงยาที่ไม่ได้รับอนุมัติจาก FDA กลายเป็นเรื่องง่ายและกว้างขวาง ความหมายของเหตุการณ์นี้ส่งผลต่อความปลอดภัยของผู้บริโภคโดยเฉพาะกลุ่มที่เสี่ยงต่อการเกิดโรคกินผิดปกติ

Overview

รายงานของ UltraViolet แบ่งการสำรวจออกเป็นสองช่วงเวลา ช่วงแรกทำก่อนที่ TikTok จะเปลี่ยนแปลงเจ้าของในปลายปี 2025 และช่วงที่สองหลังจากที่บริษัทถูกโอนให้กับคณะผู้ลงทุนชาวอเมริกันในต้นปี 2026 การวิเคราะห์พบว่าเนื้อหาเกี่ยวกับ GLP‑1 สามารถเข้าถึงได้ทั้งสำหรับผู้ใช้ที่มีบัญชี TikTok และผู้ที่ไม่มีบัญชี ทั้งก่อนและหลังการเปลี่ยนแปลงเจ้าของ

นอกจากนี้หน้า “Discover” ของ TikTok ยังสร้างคำค้นอัตโนมัติที่ชี้นำให้ผู้ใช้อยากซื้อหรือขายยาชนิดนี้โดยตรง ทำให้ระบบการคัดกรองของแพลตฟอร์มดูเหมือนว่าจะไม่สามารถหยุดยั้งการกระจายข้อมูลเชิงพาณิชย์เหล่านี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Findings of the UltraViolet Report

UltraViolet พบว่ามี หลายร้อยบัญชี บน TikTok ที่โปรโมทยาตัวเลือก “research‑grade” หรือยา GLP‑1 ที่ไม่ได้รับการตรวจสอบจากหน่วยงานกำกับดูแล โดยมักจะชี้นำผู้ชมให้ติดต่อผ่านแอปพลิเคชันอื่นเพื่อทำธุรกรรมจริง

เนื้อหาเหล่านี้ส่วนใหญ่มุ่งเป้าไปที่สตรีโดยใช้ภาพถ่ายของผู้หญิงจริงหรือสร้างด้วย AI บนโปรไฟล์ ทำให้เกิดการเสริมสร้างมาตรฐานความงามและแรงกดดันในการลดน้ำหนักอย่างผิดวิธี นอกจากนี้ยังมีการใส่ข้อความล่อใจเกี่ยวกับสุขภาพของผู้หญิงที่ไม่มีหลักฐานรองรับ

UltraViolet ส่งรายงาน 202 บัญชี ให้ TikTok ตรวจสอบว่าละเมิดนโยบายชุมชน รายงานระบุว่าโดยเฉลี่ยแล้วเพียงประมาณหนึ่งในสามของบัญชีเหล่านั้นถูกลบออกจากแพลตฟอร์มหลังการตรวจสอบ

TikTok Policy Landscape

• Community Guidelines ของ TikTok ไม่ห้ามการพูดถึงหรือกล่าวอ้างเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ GLP‑1 แต่ห้ามโฆษณาที่ส่งเสริมพฤติกรรมกินผิดปกติหรือวิธีลดน้ำหนักที่ไม่ปลอดภัย
• นโยบายโฆษณาแสดงว่า ห้าม “ผลิตภัณฑ์ที่ใช้คำว่า ‘GLP’, ‘GLP‑1’ หรือคำใกล้เคียง” ในชื่อหรือแบรนด์ หากเป็นสินค้าที่ตลาดมุ่งสนับสนุนผู้ใช้ยา GLP‑1 อยู่แล้ว นโยบายนี้อาจไม่ครอบคลุม
• TikTok ยังห้ามการ “ซื้อขาย, การทำตลาด หรือให้เข้าถึงสินค้าและบริการที่ต้องได้รับการควบคุม, ห้ามหรือมีความเสี่ยงสูง” รวมถึงการชี้นำผู้ใช้ไปยังแพลตฟอร์มภายนอกเพื่อทำธุรกรรมดังกล่าว

แม้ว่า TikTok จะอัปเดต Community Guidelines และแก้ไข Terms of Service ในช่วงต้นปี 2026 ตามที่บริษัทระบุ แต่การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ไม่ได้นำไปสู่การบังคับใช้จริงอย่างเต็มรูปแบบตามที่ UltraViolet รายงาน

Impact on Users and Public Health

ผู้ใช้หลายคนโดยเฉพาะกลุ่มที่กำลังฟื้นตัวจากโรคกินผิดปกติได้รายงานว่าตนเองถูกโฆษณา GLP‑1 อย่างต่อเนื่องบน TikTok ทำให้ความกังวลเกี่ยวกับภาพลักษณ์ร่างกายและแรงกดดันในการลดน้ำหนักเพิ่มขึ้น การเข้าถึงยาที่ไม่ได้รับการตรวจสอบอาจนำไปสู่ผลข้างเคียงที่ไม่คาดคิด รวมถึงความเสี่ยงต่อสุขภาพจิต

นอกจากนี้ การใช้ช่องทางสื่อสารแบบส่วนตัวเช่น WhatsApp, Discord และ Telegram ทำให้ผู้บริโภคยากต่อการตรวจสอบแหล่งที่มาของยาและไม่มีการควบคุมด้านคุณภาพอย่างเป็นระบบ ซึ่งอาจเพิ่มกรณีการใช้ผลิตภัณฑ์ปลอมหรือไม่ได้มาตรฐานได้

Industry Context & Legal Developments

ในขณะเดียวกัน Novo Nordisk ผู้ผลิต Wegovy และ Ozempic ได้ฟ้องร้องต่อคู่แข่ง Eli Lilly ที่เป็นผู้ผลิต Zepbound และ Mounjaro เกี่ยวกับการตลาดที่หลอกลวง โดยทั้งสองบริษัทใช้จ่ายรวมกว่า 700 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ในการส่งเสริม GLP‑1 ตลอดครึ่งแรกของปี 2025 การลงทุนด้านการโฆษณาเหล่านี้ทำให้ยาชนิดนี้ปรากฏบ่อยในสื่อสังคมออนไลน์และเพิ่มแรงกดดันต่อผู้บริโภค

สถานการณ์ที่ TikTok ยังไม่มีมาตรการป้องกันชัดเจนต่อ “ตลาดสีเทา” ของ GLP‑1 จึงเป็นประเด็นที่อาจกระตุ้นให้หน่วยงานกำกับดูแลพิจารณากฎระเบียบใหม่ หรือบังคับใช้กฎหมายคุ้มครองผู้บริโภคในระดับดิจิทัลต่อไป

Summary

รายงานของ UltraViolet แสดงให้เห็นว่า TikTok ยังไม่มีการควบคุมที่เพียงพอต่อการกระจายยา GLP‑1 ในตลาดสีเทา แม้จะมีการปรับนโยบายล่าสุดก็ตาม ปัญหานี้ส่งผลโดยตรงต่อความปลอดภัยของผู้ใช้และอาจเร่งให้หน่วยงานกำกับดูแลเข้ามาตรวจสอบมาตรฐานการโฆษณาบนอุปกรณ์ดิจิทัลในอนาคต.